Aktualności Miasta i Gminy Sieniawa

W tym dziale przeczytają Państwo i dowiedzą się o wydarzeniach w naszej Gminie. Mieszkańcy z pewnością znajdą tutaj ciekawe informacje, które pozwolą odwiedzać nas częściej.


Sieniawa.pl
Jesteś tutaj: Strona główna > Aktualności > Pisanki, kraszanki, jajka malowane...
Pisanki, kraszanki, jajka malowane...

Nieodzownym elementem Wielkanocy są niewątpliwie pisanki. Zdobiły one stoły wielkanocne od dawna. Na stołach mieszkańców Sieniawszczyzny pojawią się w wielu przepięknych odsłonach.

Nie wiadomo dokładnie skąd się wziął zwyczaj barwienia jajek, bowiem legend jest wiele, wiadomo natomiast, że zdrobnieniem zajmowały się tylko dziewczęta. Pisanki zaczynały robić już w Wielki Piątek, a w Wielki Poniedziałek własnoręcznie malowanymi jajkami wykupywały się od oblewania wodą. Najpiękniej ozdobione jajko dawały chłopcu, który im się najbardziej podobał. Dziś w sklepach mamy ogromny wybór wszelakich ozdób wielkanocnych. Gotowe dekoracje można kupić niemal wszędzie. Jednak własnoręczne robienie pisanek należy do tradycji chętnie kontynuowanej na sieniawskiej ziemi, zmienia się tylko technika zdobienia.

Jaja pisane woskiem

Dawniej gospodynie musiały się natrudzić, by w koszyku wielkanocnym znalazła się piękna własnoręcznie wykonana pisanka, która przyciągnie wzrok. A jak to robiły? – np. pisały jajka woskiem. Ten niegdyś żywy, dziś już niemal zapomniany zwyczaj pisania jajek, kultywuje Bronisława Bajor z Pigan. Aby powstała pisanka, najpierw trzeba rozgrzać wosk. Pani Bronisława do tzw. kulki (zrobionej z cienkiej blaszki) wkłada wosk pszczeli, a następnie nad świeczką podgrzewa kulkę i płynnym woskiem „pisze” jajka. Tak ozdobione woskiem jaja barwi w naturalnych barwnikach, zrobionych np. z zielonego żyta, łusek cebuli czy kory kruszyny. Zabarwione jajka zostawia się do wyschnięcia, a następnie np. nad płomieniem świeczki ogrzewa się i ściera wosk. Efekt? – pisanka o oryginalnym i niepowtarzalnym wzorze.

Drapane i ażurowe jaja

Inną techniką zdobienia jaj było drapanie. Taką techniką tworzy pisanki Bogusława Mazur z Rudki. Aby powstała drapana pisanka, najpierw trzeba ufarbować na jeden kolor wydmuszkę - w naturalnym lub sztucznym barwniku. Następnie, po wystudzeniu i wyschnięciu barwnika, za pomocą np. nożyka do papieru drapie się wzór. Wydrapać można naprawdę wszystko, np. kwiaty lub symbole związane z Wielkanocą.

Pani Bogusława wykonuje też ażurowe pisanki – charakteryzuje je delikatny, koronkowy wzór, który tworzy się na wydmuszce jajka za pomocą miniwiertarki z wąskim wiertełkiem lub wyrzynarki z cienką końcówką. Trzeba to robić delikatnie, żeby wydmuszka nie pękła, ale efekt przerasta najśmielsze oczekiwania. Na koniec taką ażurową pisankę maluje się farbą.

Serwetkowe wzory na styropianie

Współczesne pisanki zdobi się m.in. techniką decoupage. Można nią ozdabiać zarówno szkło, jak i drewno, plastik czy metal. Świetnie sprawdza się również przy ozdabianiu styropianowych jajek, trzeba je tylko wcześniej pomalować białą farbą. Po jej wyschnięciu przykładamy wzór wycięty z serwetki i nakładamy specjalny klej do decoupage'u. Kiedy wyschnie, zabezpieczamy pisankę lakierem – werniksem błyszczącym lub matowym, dającym efekt postarzenia lub popękania. Wybór zależy od zamysłu autora. Takie pisanki robią wrażenie. Przygotowują je panie z KGW w Dobrej, choć to nie jedyna technika, którą stosują. Robią również pisanki zdobione cekinami i wstążkami.

Za pomocą szydełka i igły

Wśród pisanek wykonanych przez Małgorzatę Kędziorę z Rudki znaleźć można piękne pisanki z haftem. Przygotowany haft przyklejany jest do styropianowego jajka, a pozostałą część powierzchni wykleja się dokładnie kolorową muliną, można je zdobić również elementami z pasmanterii, np. taśmą dekoracyjną. Na koniec wystarczy dodać kokardę i gotowe.

Prawdziwych estetów oczarują na pewno pisanki zrobione za pomocą szydełka. Można je przygotować na dwa sposoby. Pierwszy polega na wykonaniu na szydełku formy, którą się później naciąga na balon i utwardza np. klejem wikol. Kiedy klej wyschnie, balon się wyciąga, a do powstałej pisanki można dodać zawieszkę lub dodatkowo ozdobić np. perełkami. Drugi sposób wykorzystywany jest do zdobienia jaj styropianowych lub plastikowych. Tworzy się połowę siatki – szydełkowy wzór, który przykłada się do formy i kończy już na jajku. Takie pisanki są naprawdę oryginalną ozdobą.

Quillingowe wariacje

Warto wspomnieć jeszcze o quillingu. To technika, w której wąskie paski papieru zwija się w kształt spirali, odpowiednio formuje i nakleja na przygotowaną do zdobienia powierzchnię. Odpowiednio dobrane kolory i kształty tworzą oryginalną całość. Niewątpliwie jest to zajęcie pracochłonne, ale efekt gwarantowany. Quillingowe pisanki tworzy m.in. Halina Mróz z Czerc, która swoje pisanki ozdabia wstążkami czy różnorodnymi elementami pasmanteryjnymi.

Czasy się zmieniają, zmienia się i sposób ozdabiania wielkanocnych jajek. Technik i pomysłów jest wiele. Kto chce spróbować swoich sił, na pewno znajdzie coś dla siebie. Bo rękodzieło, lub jak kto woli handmade (wykonany ręcznie), jest obecnie bardzo modne.

Marta Kozłowicz

 

Zapraszamy do obejrzenia zdjęć